Onze geschiedenis

 

Het begin van passie voor vrouwenrechten, vrede en vrijheid begon in 1915 met het International Congress of Women in het Vredespaleis te Den Haag. Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum in 2015 is de geschiedenis van WILPF door Lies Jansen samengesteld in deze publicatie.

WILPF is ontstaan uit het International Congress of Women dat op initiatief van Aletta Jacobs, Rosa Manus en Mia Boissevain in april 1915 (het Vredespaleis, te Den Haag) werd georganiseerd. De Nederlandse afdeling werd aanvankelijk het Nederlandsch Comité van Vrouwen voor Duurzame Vrede genoemd. In 1919 is dit veranderd in de Internationale Vrouwenbond voor Vrede en Vrijheid (IVVV) – de Nederlandse Afdeling. Oorspronkelijk zou er in 1915 een congres van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht in Berlijn worden gehouden maar dat ging door de Eerste Wereldoorlog niet door. Jacobs stelde daarom voor in het neutrale Nederland een alternatief congres rondom het thema vrede te organiseren. Eerder dat jaar was in de Verenigde Staten al Woman’s Peace Party ontstaan die later de Amerikaanse tak van WILPF zou worden. Uit het Nederlandse vredescongres kwam de International Committee of Women for Permanent Peace (ICWPP) voort waarvan Jane Addams de voorzitter werd.

In 1919 werd een tweede vrouwenvredescongres gehouden in Zürich. Hier werd besloten dat de ICWPP een permanente organisatie moest zijn, omdat de leden het niet eens waren met het Verdrag van Versailles en het zagen als een verdrag dat mogelijk tot een nieuwe oorlog zou kunnen leiden. De ICWPP werd omgedoopt tot WILPF en kreeg een hoofdkwartier in Genève, vlak bij de Volkenbond. Dergelijke pacifistische actievoering werd de leden niet altijd in dank afgenomen; veel inwoners van oorlogvoerende landen vonden het getuigen van weinig patriottisme om de oorlog niet te steunen.

WILPF is tijdens verschillende oorlogen doorgegaan met actie voeren voor vrede door bijvoorbeeld open brieven aan regeringen te adresseren waarin om vrede werd gevraagd of delegaties naar oorlogsgebieden te sturen. Vanaf het begin tot en met 2018 zijn er 28 internationale congressen door WILPF georganiseerd. In respectievelijk 1931 en 1946 kregen de WILPF-leden Jane Addams en Emily Greene Balch een Nobelprijs voor de Vrede. Nadat WILPF eerst de Volkenbond had gesteund, steunden ze later diens opvolger de Verenigde Naties. 

Na de Tweede Wereldoorlog was de Nederlandse afdeling uiteen gevallen maar veel leden bleven internationaal actief. Ook de wapenwedloop droeg bij aan de wens om weer een Nederlandse tak te hebben. Op 8 september 1984 werd deze officieel heropgericht. Sinds 1994 draagt deze afdeling de naam WILPF Nederland. De doelstelling van deze afdeling is het stimuleren en bundelen van persoonlijke betrokkenheid van vrouwen bij internationale aspecten van vrede en vrijheid, met name bij het werk van de Verenigde Naties. Zie bron.