Waarom glaskunst uit de 20e eeuw (bijv. Copier) weer populair is
Je ziet het steeds vaker: een zwaar, glanzend glasobject op een design tafel of naast een vintage Eames stoel. Het is niet zomaar een vaas; het is glaskunst uit de twintigste eeuw, vaak gemaakt door meesters als Andries Copier.
Waarom is dit materiaal, dat we soms associeren met ouderwetse prullaria, plotseling weer zo gewild in luxe interieurs? Het antwoord ligt in de perfecte combinatie van industrieel vakmanschap en artistieke vrijheid. Denk aan de strakke lijnen van Leerdam Unica of de delicate patronen van Leerdam Serica.
Deze stukken passen naadloos in een modern interieur met design meubels. Ze brengen licht en diepte in een ruimte zonder de boel te overladen.
Het is een stukje Nederlands erfgoed dat verrassend contemporary aanvoelt.
Leerdam en glas horen sinds 1765 bij elkaar
De geschiedenis van het Leerdamse glas begint al in 1765, toen immigranten de glasfabriek stichtten. Maar de echte omslag voor het moderne design kwam rond 1915. P.M.
Cochius zette toen een punt achter de historische stijlen en zocht naar vernieuwing.
Dit was het startpunt voor wat we nu kennen als de Nederlandse glaskunst. In 1923 gebeurde er iets cruciaals: Andries Dirk Copier kreeg de verantwoordelijkheid voor 'het aesthetisch toezicht' bij de fabriek. Copier, geboren in 1901, was toen pas 22 jaar, maar had al een duidelijke visie.
Hij kreeg de vrije hand om niet alleen massa-geproduceerde objecten te ontwerpen, maar ook artistieke experimenten te doen. Dit dualisme – industrieel ontwerp versus kunstzinnige vrijheid – is wat Leerdam zo uniek maakte.
De fabriek kreeg in 1953 het predicaat koninklijk en ging verder als Royal Leerdam. Tot zijn pensioen in 1965 bleef Copier het gezicht van de fabriek. Hij overleed in 1991, maar zijn erfenis is enorm. Een eerste grote overzichtstentoonstelling verscheen al in 1989, en in 2002 verscheen een herziene druk van het standaardwerk 'A.D.
Copier Glass Designer/Glass Artist'. Dit boek is voor verzamelaars nu net zo waardevol als een goed glasobject.
Andries Copier 70 jaar vernieuwend in glas
Copier was een meester in het combineren van techniek en schoonheid. Zijn vroege werk, rond 1923, was het startpunt van de Leerdam Unica serie.
Dit waren stukken die met de hand geblazen werden, vaak in beperkte oplages, maar wel gebaseerd op industriële vormen.
Ze waren strak, functioneel en toch artistiek. Een beroemd voorbeeld is de vaas 'Smeerwortel' uit 1925. Dit ontwerp won een zilveren medaille op de Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in Parijs.
Het toonde aan dat Nederlands glas kon wedijveren met de beste ter wereld. De vorm was simpel, maar de kleur en de glans maakten het een kunstwerk.
In 1928 introduceerde Copier de Leerdam Serica serie. Hierbij werden delicate zijde-effecten gecreëerd door het glas te bewerken terwijl het nog zacht was. Het resultaat is een matte, fluwelen textuur die prachtig speelt met licht. Deze serie is enorm populair in moderne interieurs omdat het zachte contrast biedt bij harde materialen zoals staal of beton.
Naast deze experimenten bleef Copier werken aan bruikbare objecten. Vanaf 1922 begon hij met het ontwerpen van drinkserviezen.
Denk aan de 'Leerdam' kelk of de 'Unica' karaf. Deze stukken zijn functioneel design; ze zijn gemaakt om te gebruiken, niet alleen om naar te kijken. In 1930 ontwierp hij het beroemde 'gildeglas', een serie die speciaal werd gemaakt voor de Gilde van Glasblazers.
In 1949 nam Floris Meydam het stokje over als hoofdontwerper, maar de basis die Copier legde, bleef decennia lang relevant. Zelfs de machine die in 1958 gedeeltelijk het werk van glasblazers overnam, kon de kwaliteit van Copier's ontwerpen niet veranderen. De vormen waren zo sterk dat ze zich leenden voor zowel ambachtelijke als industriële productie.
10 jaar Art Deco magazine
De populariteit van Copier's werk wordt ook gevoed door de herwaardering van het Art Deco-tijdperk. In de jaren '20 en '30 was er veel aandacht voor moderne esthetiek in magazines en op beurzen.
Copier was hier actief in; vanaf 1923 hield hij zich bezig met presentatie, etalages, tentoonstellingen, lezingen en reclame.
Hij zorgde ervoor dat het glas niet alleen in de fabriek bleef, maar ook in de huiskamers van het publiek kwam. Deze zichtbaarheid in de media en op beurzen zorgde voor een blijvende indruk. Tegenwoordig zoeken interieurontwerpers naar objecten die een verhaal vertellen.
Een Leerdam Unica vaas uit de jaren '30 doet dat. Het is een stukje designgeschiedenis dat je aan kunt raken.
De vraag naar vintage Copier-werk is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Waar je vroeger op vlooienmarkten voor een habbekrats een mooi stuk kon scoren, zijn de prijzen nu gestegen naar serieuze investeringen. Deze stijl past perfect bij de huidige trend van 'warm minimalisme' in luxe interieurs. We willen natuurlijke materialen, maar wel met een strakke vormgeving, net zoals brons een tijdloos materiaal voor sculpturen is.
Glas is een koud materiaal, maar door de ambachtelijke bewerking voelt het warm en organisch aan.
Combineer een Leerdam Serica schaal met een eikenhouten tafel en je hebt direct sfeer.
Waarom dit glas nu zo gewild is
De kern van de populariteit zit 'm in de zeldzaamheid en de kwaliteit.
Veel van de Unica en Serica stukken zijn handgeblazen en hebben een uniek nummer. Dit maakt elk object een limited edition. In een tijd waarin massaproductie de norm is, zoekt de luxe consument naar authentieke stukken met een ziel. Bovendien is het glas van Leerdam van uitzonderlijke helderheid.
Het loodgehalte is hoog, wat zorgt voor een prachtige schittering en een zwaar, stabiel gevoel in de hand. Dit merk je direct als je een oude Copier karaf vasthoudt; die weegt aanzienlijk meer dan een moderne glazen variant.
De waarde hangt af van het model, het jaar en de staat.
Een eenvoudig glas uit de Serica serie kun soms vinden voor €50 - €150, maar een zeldzame Unica vaas met een specifieke kleur of bewerking kan makkelijk €500 - €2000 of meer opleveren op een veiling. De 'Smeerwortel' vaas is een echte collector's item en ligt qua prijs vaak aan de bovenkant van de markt.
Praktische tips voor aankoop en styling
Ben je van plan om een stuk Copier glas aan te schaffen? Let dan op een aantal dingen. Controleer altijd op beschadigingen.
Een kleine kras aan de onderkant is minder erg, maar een barst in het glas vermindert de waarde aanzienlijk.
Vraag altijd naar de originele staat. Let op de typische kenmerken van echtheid.
Veel Leerdam stukken hebben een gegraveerd logo op de bodem: een zwaan met de letters 'L' en 'G' (Leerdam Glas). Bij latere stukken staat er ook een jaartal of een productienummer. Kopieën bestaan helaas ook, dus koop bij voorkeur bij een gerenommeerde handelaar of veilinghuis.
- Gebruik een Leerdam Unica vaas als solitair object op een dressoir. De strakke vorm trekt direct de aandacht.
- Combineer een Serica schaal met natuurlijke materialen zoals leisteen of hout voor een textuur contrast.
- Plaats een glaswerkstuk dicht bij een raam. Het diffuse licht van de Serica serie komt dan optimaal tot zijn recht.
- Houd het minimalistisch. Een teveel aan glasobjecten werkt rommelig. Kwaliteit boven kwantiteit.
Stylingtips voor in je interieur: De glaskunst van Andries Copier is meer dan vintage; het is tijdloos design dat perfect past in een luxe, hedendaags interieur, waarbij sculpturen in de tuin een verlengstuk zijn van je woning.
Het combineert de rauwe charme van ambacht met de strakke lijnen van de moderne tijd. En dat is precies waarom een minimalistisch interieur vraagt om een krachtig kunstwerk dat de ruimte karakter geeft.